Aktualności
Wszystko o CB radio - jak wybrać, zamontować i używać.
2011-06-05
CB radio (ang. Citizen-Band - pasmo obywatelskie, pol. radiotelefon pasma obywatelskiego) - pasmo radiowe i urządzenia łączności (radiotelefony, anteny i osprzęt) pracujące w zakresie 27 MHz (11 metrów). Połączenia o zasięgu kilkudziesięciu kilometrów, a także możliwe łączności przez odbicie fali od jonosfery na kilka tysięcy kilometrów (łączność DX).
Historia i idea
W odróżnieniu od krótkofalarstwa, użytkownikiem CB radia może być każdy, bez konieczności posiadania licencji krótkofalarskiej (nadawczej). Historia CB radia sięga lat 40. XX wieku, kiedy to w USA w łączności dla potrzeb obywatelskich zaczęto eksperymentować w paśmie 460-470 MHz oraz 250 MHz, a później w paśmie 27 MHz, które jest używane do dnia dzisiejszego. Twórcą CB radia jest Al Gross, który w 1939 roku stworzył Walkie-talkie, a w 1943 pierwsze CB radio. W 1958 roku FCC przeznaczyła na ten cel pierwsze 23 kanały w paśmie 27 MHz.
W połowie lat sześćdziesiątych CB radio trafiło do Europy. W Polsce zaczęło być popularne dopiero w latach 90. XX wieku, choć wcześniej zaczęto produkować jednokanałowe ręczne radiotelefony. Na początku do użytku dopuszczonych było tylko 28 kanałów. Użytkownicy zaczęli używać ostatniego kanału jako kanału wywoławczego. Po rozszerzeniu pasma do 40 kanałów przeznaczenie "28" nie zmieniło się.
W Polsce do lipca 2004 roku, aby móc nadawać w paśmie CB, należało oprócz zakupu radiotelefonu uzyskać pozwolenie w PIR, potem w PAR, potem w URT, jeszcze później w URTiP, a następnie w UKE.
Obecnie, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2007 roku (Dz. U. z 2007 r. Nr 138, poz. 972), nadawanie na terenie Polski w zakresie częstotliwości 26,960-27,410 MHz nie wymaga uzyskania pozwolenia. Nie ma także obowiązku, w wypadku kontroli drogowej, okazywania świadectwa homologacji CB radia lub deklaracji zgodności CB radia z normą ETSI EN 300 135; ETSI EN 300 433.
Częstotliwości
W Polsce do łączności w paśmie CB zostały przeznaczone częstotliwości od 26,960 MHz do 27,410 MHz (wg Dz. U. z 2007 r. Nr 138, poz. 972). Jest to tzw. "podstawowa czterdziestka", czyli 40 kanałów oddalonych od siebie co 10 kHz.
Pomiędzy niektórymi kanałami istnieje odstęp 20 kHz. Takie puste miejsca nazywane są "dziurami" i zwykle oznacza się je numerem poprzedzającego kanału razem z literką A. Kanały te to 3A, 7A, 11A, 15A oraz 19A. Ich istnienie wynika z zaszłości historyczno-technicznych, gdyż wczesne układy syntez częstotliwości stosowanych w CB radiach swoją konstrukcją wymuszały pozostawienie nieużywanych częstotliwości.
W tym podstawowym paśmie istnieje kilka kanałów przeznaczonych dla specjalnych zastosowań. Kanał o numerze 9 służy do wzywania pomocy i nazywany jest kanałem ratunkowym. Kanał o numerze 14 zwyczajowo bywa określany mianem śmietnika, gdyż większość prostych urządzeń zdalnego sterowania zabawek oraz radiotelefonów dostępnych w sklepach zabawkowych i na targowiskach pracuje właśnie na tym kanale. Kanał o numerze 19 służy do komunikacji między pojazdami i jest nazwany kanałem drogowym. W większości miast, jest grupa osób, które pomagają w pokonaniu trudności związanych z pokonaniem nieznajomości ulic i lokalizacji różnych miejsc docelowych.
Na dużym obszarze Polski jako kanał wywoławczy, czyli kanał na którym wywołuje się rozmówcę, a potem zmienia się częstotliwość w celu prowadzenia rozmowy, jest kanał 28 (aktualnie martwy, wyjątek stanowi Szczecin) - na niektórych obszarach kraju bywa także używany w tym celu kanał 15. Przyjęło się też, że kanał o numerze 2 wykorzystuje się do wzywania taksówek i łączności między nimi. Do porozumiewania się w czasie jazdy w terenie często używa się kanału 16, bo 4x4=16.
Ze względów technicznych w Polsce, częstotliwości kanałów przesunięte są o 5 kHz w dół, czyli w tak zwane "zera". Jest to spowodowane używaniem w dawnych jednokanałowych radiotelefonach (Tukan, Echo) rezonatorów kwarcowych o częstotliwościach zakończonych zerem. "Zera" i "piątki" zostały rozmieszczone w krajach Europy w taki sposób, aby po odbiciu sygnału od jonosfery wzajemnie nie przeszkadzać sobie w łącznościach. Między innymi dlatego na terenie RP mamy "zera". Zjawisko odbicia sygnału od jonosfery można zaobserwować u nas słuchając rozmów z Portugalii, Włoch czy Rosji.
Na świecie stosuje się, oprócz podstawowej "czterdziestki", dodatkowe częstotliwości od 25,610 MHz aż do 28,750 MHz (częstotliwości powyżej 28,000 MHz są międzynarodowo przyznane krótkofalowcom i nie mogą być używane przez inne służby). Okalają one niejako podstawowe czterdzieści kanałów i w Polsce ich używanie jest nielegalne. Mimo to używa się ich przede wszystkim do dalekich łączności DX, głównie z modulacją SSB.
Pasma częstotliwości CB radia:
A - 26,060 do 26,500 MHz
B - 26,510 do 26,950 MHz
C - 26,960 do 27,400 MHz - tylko ten zakres częstotliwości, jest dopuszczony do użytkowania w Polsce.
D - 27,410 do 27,850 MHz
E - 27,860 do 27,990 MHz
W radiach z sześcioma "czterdziestkami", np. Pearce-Simpson Super Cheetach, Lafayette Typhoon II czy Midland Alan 87 (oraz ich klony), podstawowa czterdziestka jest oznaczona jako D, zaś poniżej wspomnianej A jest jeszcze dodatkowe 40 kanałów.
Urządzenia techniczne:
Do przeprowadzania łączności wykorzystuje się radiotelefony przenośne (Alan 38, Alan 42 Multi), przewoźne (Cobra 19+, Alan 48+, Alan 100, Alan 199, Canva CB-268, President Herbert) oraz stacjonarne (Alan 555). W Polsce pierwszymi popularnymi jednokanałowymi radiotelefonami przenośnymi były Echo i Tukan. Rodzaje anteny stosowane w paśmie CB radia: bazowe, balkonowe, samochodowe, do radiotelefonów przenośnych. W przypadku stosowania urządzeń stacjonarnych bardzo przydatny okazuje się reflektometr (ang. SWR-meter) oraz tzw. matcher - pozwalający dopasować impedancję anteny do odbiornika.
Przepisy:
Urządzeń typu CB można używać w Polsce bez pozwolenia / zezwolenia - wystarczy że spełniają one niezbędne wymagania i jest to odpowiednio potwierdzone.Od pewnego czasu w Polsce obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu urządzeń Uniden 510, Uniden 520 i Midland-Alan 1001Z. Zakaz został wprowadzony przez Urząd Komunikacji Elektronicznej na skutek niespełniania przez te urządzenia wymaganych norm technicznych.Aktualnie obowiązujące uregulowania prawne w Polsce nie zabraniają korzystania z urządzeń nadawczo-odbiorczych typu CB radio podczas kierowania pojazdem.
CB kanał 9 (ratunkowy):
Kanał służący wyłącznie do wzywania pomocy w nagłych wypadkach. Nasłuch na nim prowadzą służby ratunkowe, a także ratownicy obywatelscy. W żadnym wypadku nie prowadź na tym kanale prywatnych rozmów. Dawniej były stosowane kanały osłonowe (pomocnicze) dla "9" na których nie wolno było prowadzić rozmów czyli 8 i 10 ale to było w czasach gdy funkcjonowało coś takiego jak Sztab Ratownictwa
CB kanał 19 (drogowy):
CB radio jeszcze niedawno miało więcej użytkowników radiotelefonów zainstalowanych stacjonarnie. W obecnym czasie wróciło do swoich "korzeni" czyli łączności mobilnej. Większość kierowców - użytkowników CB ma na trasie stale włączone radiotelefony na kanale 19. W ten sposób stale uzyskiwana jest informacja o stanie dróg, aktualnej sytuacji (utrudnieniach) w ruchu drogowym (np. kolizjach, wypadkach czy nieprzejezdnych drogach) i nie tylko (czyli o miejscach postoju policji oraz innych służb drogowych).
Źródło: Wikipedia
